Ergens in de afgelopen twee jaar veranderde er iets in Nederlandse sportscholen. De spinningzaal staat minder vol, de yogamatten staan er nog, maar de pilatesles is volgeboekt. Wat vroeger een niche-bezigheid leek voor dansers en fysiotherapiepatiënten, is nu de meest geboekte workout ter wereld. Volgens onderzoek van Les Mills steeg het aantal pilatessessies wereldwijd met 66% tussen 2024 en 2026. Dat is geen toeval.
Van revalidatie naar populaire sport
Pilates bestaat al bijna honderd jaar. Joseph Pilates ontwikkelde zijn methode in de jaren twintig als revalidatiesysteem voor dansers en gewonde soldaten. Decennialang bleef het een niche: iets voor mensen die van hun fysiotherapeut moesten bewegen, of voor balletdansers die hun kern wilden versterken. De doorbraak naar de massa kwam langzaam, en dan ineens heel snel.
De pandemie speelde een rol. Mensen thuis, YouTube vol met mat-pilates instructies, en een groeiende behoefte aan iets dat zowel ontspannend als uitdagend is. Maar de echte aanjager is sociale media. Reformer pilates - waarbij je op een apparaat met veren en riemen werkt - is op TikTok en Instagram een fenomeen geworden. De beelden zijn fotogeniek, de resultaten tastbaar, de instructeurs charismatisch.
Reformer of mat, wat is het verschil?
Als je "pilates" zegt, bedoelen mensen tegenwoordig bijna altijd reformer pilates. Dat is iets anders dan de mat-pilates die je misschien nog van een dvd uit 2008 kent.
Bij reformer pilates gebruik je een apparaat waarop je horizontaal traint met veren die weerstand bieden. De veren zijn instelbaar, waardoor je oefeningen kunt aanpassen aan je krachtniveau. Je traint je hele lichaam - buik, rug, heupen, schouders, benen - maar altijd met nadruk op de core. Een sessie van 45 minuten voelt verrassend zwaar, ook voor mensen die al regelmatig sporten.
Mat-pilates vraagt juist meer van je lichaamsbewustzijn. Zonder apparaat moet je zelf de stabilisatie verzorgen, wat het technisch uitdagender maakt. Het voordeel: je hebt alleen een mat nodig en kunt thuis trainen. Wil je weten hoe je pilates kunt combineren met je bestaande schema, dan vind je in ons overzicht van de slimste fitnesstrends van dit moment een goed startpunt.
Wat pilates doet wat andere workouts niet doen
Het grote verschil met krachtraining of HIIT is de aandacht voor gecontroleerde beweging. Pilates werkt met het principe van "mind-muscle connection": je voert geen losse bewegingen uit, maar denkt actief na over welke spier je aanspreekt. Dat klinkt abstract, maar het heeft een concrete uitkomst. Je bouwt functionele kracht op die je buiten de sportschool ook gebruikt.
Mensen die jarenlang aan krachttraining doen maar toch last houden van rugpijn of schouderklachten, merken vaak dat pilates de missende schakel is. De diepere stabilisatoren - de kleine spieren rondom wervelkolom, heupen en schouderbladen - worden bij normaal gewichtheffen zelden rechtstreeks aangesproken. Pilates doet dat wel, systematisch en progressief.
Een ander voordeel is de lage blessuregraad. Vergeleken met crossfit of intensief hardlopen is het risico op acute blessures bij pilates minimaal. Dat maakt het geschikt voor een breed publiek. Van jongere atleten die hun prestaties willen verbeteren tot mensen boven de vijftig die gezond willen blijven bewegen. Last na een intensieve training? Lees ook onze twaalf bewezen manieren om spierpijn te verlichten.
Is pilates ook geschikt voor mannen?
Pilates heeft een imagoprobleem bij mannen. Het wordt gezien als een vrouwensport, als iets fysieks maar niet echt zwaar. Dat beeld is onjuist. Joseph Pilates was zelf een bokser en gymnast, en zijn methode was van begin af aan bedoeld voor iedereen. Professionele voetballers, rugbyspelers en wielrenners gebruiken pilates al jaren als aanvulling op hun training.
De logica is simpel: hoe stabieler je kern, hoe meer kracht je kunt zetten vanuit je extremiteiten. Een sterke core helpt bij squat, deadlift en bij sportbewegingen waarbij je explosief moet draaien. Wie denkt dat een pilates-sessie makkelijk is, nodigt zichzelf uit om het een keer te proberen. De dag erna weet je beter.
Hoe begin je met pilates
Wie pilates wil proberen, heeft drie opties. De eerste is een studio met reformers. Die zijn in vrijwel elke middelgrote stad te vinden, al is de prijs stevig: een los lesje kost tussen de 20 en 35 euro. Een introductieaanbod is bijna altijd beschikbaar en de moeite waard.
De tweede optie is een groepsles op de mat bij een reguliere sportschool. Minder intensief, goedkoper, en een goede manier om de basistechnieken te leren. De derde optie is thuis via een online platform. Er zijn Nederlandse pilates-instructeurs actief op YouTube die gratis lessen aanbieden van 20 tot 45 minuten, voor beginners tot gevorderden.
Wie serieus aan de slag gaat, traint minstens twee keer per week. Eén keer per week levert weinig resultaat. De technische progressie - en daarmee de zichtbare effecten - komt pas bij regelmatige herhaling. Wil je je herstel verder ondersteunen, lees dan in ons artikel over creatine of dat supplement iets voor jou toevoegt.
Pilates is meer dan een hype
De meeste fitness-hypes verdwijnen na een jaar of twee. Crossfit piekte, Zumba ebde weg, spinning verloor zijn status als trendklasse. Pilates heeft iets dat die trends niet hadden: het werkt op lange termijn en heeft een lage drempel voor brede leeftijdsgroepen.
Bovendien past het bij een bredere verschuiving in hoe mensen over sporten denken. Niet zo hard mogelijk trainen, maar zo slim mogelijk. Niet voor het uiterlijk, maar voor een gezond lichaam op lange termijn. Pilates past precies in dat plaatje, en dat is ook waarom de wachtlijsten bij Nederlandse pilates-studios voorlopig niet korter worden.
